Blog

Tiêu chảy ở trẻ em: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Tiêu chảy ở trẻ em thường là dấu hiệu của nhiễm trùng. Tuy tình trạng này không nguy hiểm nhưng cha mẹ không nên cho rằng trẻ bị tiêu chảy hoặc kèm theo mất nước, trường hợp nặng sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.

Tiêu chảy là gì?

Từ 1 đến 3 tháng tuổi, trẻ đi tiêu ít nhất 2 lần/ngày. Một số trẻ chỉ đi tiêu một lần mỗi tuần.

Bạn đang xem: Bé 2 tuổi bị tiêu chảy

Khi trẻ được 2 tuổi, nên cho trẻ đi tiêu ít nhất 1 lần/ngày. Phân bé thường mềm và thành khuôn. Tuy nhiên, tần suất đại tiện ở mỗi trẻ là khác nhau, có trẻ 2 ngày mới đại tiện một lần.

Trẻ được coi là bị tiêu chảy khi phân của trẻ chứa nhiều nước hơn bình thường hoặc khi trẻ đi tiêu trên 3 lần mỗi ngày.

Tiêu chảy là cách cơ thể loại bỏ vi trùng và kéo dài từ vài ngày đến một tuần ở hầu hết trẻ em. Tiêu chảy có thể kèm theo sốt, buồn nôn và nôn, chuột rút và thậm chí phát ban. (1)

Có hai loại tiêu chảy:

  • Tiêu chảy cấp ở trẻ em: Trẻ đi phân lỏng kéo dài dưới 14 ngày. Nó thường được gây ra bởi thực phẩm hoặc nước bị ô nhiễm hoặc vi rút.
  • Tiêu chảy mãn tính ở trẻ em: Tiêu chảy kéo dài vài tuần. Điều này có thể xảy ra vì một số lý do, phổ biến nhất là nhiễm trùng hoặc nhiễm ký sinh trùng, hội chứng ruột kích thích, không dung nạp thức ăn hoặc dị ứng.
  • Nguyên nhân gây tiêu chảy

    Một số nguyên nhân phổ biến nhất gây tiêu chảy ở trẻ em bao gồm:

    1. Nhiễm trùng đường ruột

    Có nhiều loại vi khuẩn được cho là gây nhiễm trùng đường ruột ở trẻ em. Đó là:

    • Vi-rút: Viêm dạ dày ruột do vi-rút (thường được gọi là “cúm dạ dày”) là một bệnh rất phổ biến ở trẻ em. Nó có thể gây tiêu chảy, buồn nôn và nôn. Các triệu chứng thường kéo dài trong vài ngày và bệnh nhi (đặc biệt là trẻ sơ sinh) dễ bị mất nước do không đủ nước.
      • Rotavirus (thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ) cũng có thể gây tiêu chảy. Dịch bệnh bùng phát phổ biến hơn vào mùa đông và đầu mùa xuân. May mắn thay, vắc-xin rotavirus bảo vệ trẻ em khỏi loại vi-rút này.
      • Một loại enterovirus khác cũng đang chực chờ tấn công hệ tiêu hóa và gây ra bệnh tiêu chảy ở trẻ: enterovirus. Loài này sinh sản quanh năm, nhưng mạnh nhất vào mùa hè.
      • Vi khuẩn: Nhiều loại vi khuẩn có thể gây tiêu chảy ở trẻ em, chẳng hạn như E. coli. E. coli, Salmonella, Campylobacter, Shigella… chúng thường xâm nhập vào hệ tiêu hóa sau khi trẻ bị ngộ độc thức ăn, khiến trẻ đi ngoài và nôn trớ trong vài giờ sau khi nhiễm khuẩn.
      • Ký sinh trùng: Các ký sinh trùng được biết là gây tiêu chảy ở trẻ em bao gồm bệnh giardia và bệnh cryptosporidiosis.
      • 2. Ngoài 3 yếu tố trên, đôi khi trẻ bị tiêu chảy vì những nguyên nhân sau:

        • Chế độ ăn nhiều đường (ăn nhiều đồ ngọt, uống nhiều nước trái cây đóng hộp…)
        • Dị ứng thực phẩm
        • Không dung nạp lactoza, fructoza hoặc sucrose
        • Mắc bệnh celiac, bệnh viêm ruột, viêm dạ dày, viêm loét đại tràng và các vấn đề về đường ruột khác…
        • Dấu hiệu trẻ bị tiêu chảy

          Biểu hiện phổ biến đầu tiên của bệnh tiêu chảy ở trẻ sơ sinh là đau quặn bụng, sau đó là đi ngoài phân lỏng thường xuyên. Hiện tượng này diễn ra lặp đi lặp lại trong nhiều ngày (trung bình 3 – 5 ngày). Ngoài ra, trẻ cũng sẽ xuất hiện một số triệu chứng khác như: (2)

          • Sốt;
          • Chán ăn;
          • Buồn nôn (cảm giác khó chịu trước khi nôn);
          • Nôn nhiều lần;
          • Giảm cân;
          • Mất nước.
          • Khi nào tôi nên đi khám bác sĩ?

            Trẻ bị tiêu chảy nhẹ không cần đi khám bác sĩ và sẽ tự khỏi trong vài ngày. Trẻ em có các triệu chứng sau đây nên được đưa đến bệnh viện ngay lập tức: (3)

            • Trẻ em dưới 6 tháng tuổi;
            • Máu trong phân;
            • Đau bụng dữ dội;
            • Đau bụng;
            • Đi ngoài phân lỏng (> 2 lần/giờ);
            • Trẻ chán ăn và không muốn ăn gì;
            • Trẻ bị nôn sau khi ăn;
            • Chậm chạp, không vui tươi;
            • Em bé luôn quấy khóc;
            • Trẻ có dấu hiệu mất nước;
            • Sốt cao dai dẳng khó hạ nhiệt;
            • Các dấu hiệu bệnh nặng khác: thở mệt, đổ mồ hôi, ngủ lịm…
            • Trẻ có cơ địa đặc biệt: béo phì, suy dinh dưỡng, mắc bệnh mạn tính (tim mạch, suy giảm miễn dịch…).
            • Phương pháp chẩn đoán

              Dễ dàng phát hiện trẻ bị tiêu chảy dựa vào các triệu chứng. Tuy nhiên, cần tìm ra nguyên nhân gây ra tình trạng này để có phương pháp điều trị chính xác. Để xác định nguyên nhân khiến trẻ bị tiêu chảy, bác sĩ sẽ:

              • Biết thức ăn/đồ uống mà con bạn đã ăn gần đây
              • Hỏi về các triệu chứng mà trẻ đang gặp phải (tiêu chảy kèm theo sốt, nôn trớ, mất nước, bỏ ăn…?)
              • Hỏi con bạn về tần suất đi ngoài phân lỏng và đặc điểm của phân (có rất lỏng không, có lỏng hay có máu không…?)
              • Lấy mẫu phân để xét nghiệm tìm loại vi khuẩn gây bệnh
              • Tiêu chảy ở trẻ emCác biến chứng phổ biến là gì?

                Mất nước là một trong những biến chứng đáng lo ngại nhất của bệnh tiêu chảy ở trẻ em. Tiêu chảy nhẹ thường không gây mất nước đáng kể, nhưng tiêu chảy vừa hoặc nặng có thể gây mất nước nghiêm trọng ở trẻ em. Tình trạng này rất nguy hiểm và có thể dẫn đến co giật, tổn thương não và thậm chí tử vong. Các dấu hiệu cho thấy con bạn bị mất nước nghiêm trọng là:

                • Chóng mặt;
                • Khô miệng;
                • Không có nước tiểu trong 4-6 giờ ở trẻ nhỏ và 6-8 giờ ở trẻ lớn hơn;
                • Nước tiểu màu vàng đậm;
                • Mắt tối hơn bình thường;
                • Khóc ít hoặc không có nước mắt;
                • Da khô và mát.
                • Ngoài việc mất nước, tiêu chảy kéo dài ở trẻ còn có thể dẫn đến các biến chứng như chán ăn, biếng ăn, dần suy dinh dưỡng, mệt mỏi.

                  Cách đối phó với bệnh tiêu chảy

                  Điều trị tiêu chảy ở trẻ em tùy thuộc vào nguyên nhân. Cụ thể:

                  1. Tiêu chảy do nhiễm trùng đường tiêu hóa

                  Xem thêm: Thuốc và thực phẩm chức năng: Phân biệt để sử dụng hiệu quả

                  Tiêu chảy do virus sẽ tự khỏi. Trong khi đó, hầu hết trẻ bị tiêu chảy do vi khuẩn đều cần được điều trị bằng kháng sinh. Tiêu chảy do ký sinh trùng phải được điều trị bằng thuốc chống ký sinh trùng.

                  2. Tiêu chảy do bệnh hệ tiêu hóa

                  Trẻ thường gặp các vấn đề về tiêu hóa do ăn những thức ăn lạ mà cơ thể không dung nạp được, hoặc khi trẻ chuyển từ bú mẹ sang ăn dặm/lỏng sang ăn dặm hoặc khi bắt đầu ăn dặm. Đi nhà trẻ và không có thời gian để thích nghi với chế độ ăn mới. Lúc này, cách xử lý thích hợp là cho trẻ từ từ làm quen với món ăn mới, đồng thời tập cho trẻ nghe phản ứng thể chất của trẻ. Nếu con bạn bị tiêu chảy/nôn sau khi ăn, hãy ngừng cho ăn và thử lại sau.

                  3. Tiêu chảy do dị ứng thực phẩm

                  Nếu con bạn bị dị ứng thực phẩm, hãy tránh cho trẻ ăn những thực phẩm gây dị ứng. Để xác định loại thức ăn nào con bạn bị dị ứng, hãy ghi nhật ký về thói quen ăn uống và đại tiện của trẻ.

                  Một số thực phẩm dễ gây dị ứng cho trẻ là trứng, hải sản, sữa, lạc, đậu nành…

                  4. Tiêu chảy do bệnh celiac

                  Nếu con bạn mắc bệnh celiac, bác sĩ có thể khuyên bạn nên tránh tất cả các loại thực phẩm và sản phẩm có chứa gluten (chẳng hạn như lúa mì, lúa mạch, yến mạch, ngũ cốc nguyên hạt, v.v.).

                  p>

                  5. Tiêu chảy do không dung nạp đường Lactose

                  Nếu con bạn không dung nạp được đường sữa, bác sĩ có thể khuyên bạn nên giảm hoặc tránh các sản phẩm/đồ uống từ sữa (chẳng hạn như sữa, sữa chua, phô mai, bánh ngọt, kem, v.v.). Bạn có thể cho con uống thay thế các loại sữa hạt (sữa đậu nành, sữa hạnh nhân, sữa hạt điều…) để phòng nguy cơ thiếu canxi cho con.

                  6. Tiêu chảy do không dung nạp đường fructose hoặc sucrose

                  Nếu con bạn không dung nạp được đường fructose hoặc sucrose, bác sĩ có thể khuyên bạn nên giảm hoặc tránh các loại thực phẩm/đồ uống có chứa các loại đường này.

                  7. Tiêu chảy do bệnh viêm ruột

                  Đối với trẻ mắc bệnh viêm ruột như bệnh Crohn và viêm loét đại tràng, phương pháp điều trị bao gồm thuốc theo toa, phẫu thuật và thay đổi chế độ ăn của trẻ.

                  Cách chăm sóc trẻ bị tiêu chảy

                  Khi thấy con bị tiêu chảy, bạn cần:

                  • Cho trẻ uống nhiều nước: nước lọc, nước trái cây nguyên chất, cháo, súp, nước dừa…
                  • Cho trẻ ăn ít nhất 6 bữa một ngày. Nếu con bạn bị nôn, hãy dừng lại trong 10 phút và ăn/uống chậm hơn.
                  • Đừng mua thuốc trị tiêu chảy cho con bạn.
                  • Cho trẻ đến cơ sở y tế để được chẩn đoán nguyên nhân tiêu chảy và có hướng điều trị phù hợp.
                  • Hãy để ý các dấu hiệu nghiêm trọng và đưa con bạn đến bác sĩ ngay lập tức.
                  • Dinh dưỡng cho trẻ bị tiêu chảy

                    Khi trẻ bị tiêu chảy, bên cạnh việc điều trị theo chỉ định của bác sĩ, điều quan trọng là phải thiết kế cho trẻ một chế độ ăn uống hợp lý. Điều này giúp xác định xem các triệu chứng của em bé có cải thiện nhanh chóng hay không.

                    Đối với trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi đến 12 tháng tuổi, sữa mẹ là lựa chọn tuyệt vời để bổ sung nước và nuôi dưỡng con bạn. Các chuyên gia khẳng định sữa mẹ dễ hấp thu và chứa nhiều chất dinh dưỡng hơn dung dịch điện giải, loại dung dịch thường dùng để bù nước cho trẻ bị tiêu chảy.

                    Đối với trẻ lớn hơn, bác sĩ có thể đề xuất chế độ ăn không có sữa và ít đường trong thời gian ngắn. Nếu tình trạng tiêu chảy không thuyên giảm, bạn cần ghi lại lượng thức ăn mà trẻ ăn để xác định loại thực phẩm nào khiến cơ thể trẻ phản ứng. Ví dụ, một số trẻ mắc hội chứng ruột kích thích không thể dung nạp thức ăn nhiều chất béo, đường hoặc thức ăn cay. Những người khác bị tiêu chảy khi họ dung nạp gluten hoặc sữa…

                    Ngoài ra, chất xơ thường được đưa vào thực đơn của trẻ bị tiêu chảy để điều hòa nhu động ruột. Lý do là một số loại thực phẩm giàu chất xơ có thể làm giảm số lượng phân lỏng ở trẻ em. Đó là táo, chuối, lúa mạch, yến mạch, đậu, khoai lang…

                    Cuối cùng, hãy thêm các loại thực phẩm giàu chất béo vào thực đơn của con bạn. Điều này có thể giúp tiêu chảy, đặc biệt là ở trẻ em bị tiêu chảy mãn tính nhẹ. Các nguồn chất béo tốt bao gồm sữa nguyên chất, phô mai, dầu ô liu, dầu hướng dương…

                    Xem thêm: CHĂM SÓC VÀ ĐIỀU TRỊ CHO NGƯỜI BỆNH BỊ TÁO BÓN DO HÓA TRỊ

                    Lưu ý khi xây dựng chế độ ăn cho trẻ bị tiêu chảy nên chia nhỏ các bữa ăn trong ngày. Cho trẻ ăn 3 bữa lớn mỗi ngày có thể làm cho bệnh nặng hơn.

                    Phòng bệnh tiêu chảy cho trẻ

                    Ngăn ngừa hoàn toàn bệnh tiêu chảy ở trẻ em là điều gần như không thể. Tuy nhiên, bạn có thể thực hiện một số bước để giúp giảm rủi ro, chẳng hạn như:

                    • Cho con bú: Sữa mẹ chứa nhiều chất dinh dưỡng không có trong sữa công thức và giúp bảo vệ trẻ sơ sinh khỏi nhiều bệnh tật và nhiễm trùng. Các chuyên gia khuyên rằng mẹ nên cho con bú hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời và tiếp tục cho đến ít nhất 1 tuổi.
                    • Rửa tay cho con bạn thường xuyên bằng xà phòng hoặc chất khử trùng tay để ngăn ngừa sự lây lan của vi trùng. Tránh tiếp xúc với trẻ bị tiêu chảy hoặc nôn mửa.
                    • Giữ phòng tắm, bề mặt phòng khách (ví dụ: bồn rửa, tay nắm cửa, đồ nội thất, giường, v.v.) sạch sẽ.
                    • Rửa sạch trái cây và rau củ trước khi cho ăn.
                    • Luôn đảm bảo con bạn uống nước lọc đun sôi/tinh khiết. Hạn chế nước ép trái cây và đồ uống có đường trong thực đơn của trẻ.
                    • Bảo quản/rã đông thực phẩm đúng cách để tránh vi khuẩn.
                    • Không cho trẻ ăn sữa tươi, chưa tiệt trùng hoặc thức ăn có dấu hiệu hư hỏng (mốc, ôi thiu, lên men…).
                    • Tránh cho con bạn uống thuốc, đặc biệt là thuốc kháng sinh nếu không thật cần thiết.
                    • Cho con bạn chủng ngừa rotavirus.
                    • Câu hỏi thường gặp

                      1.Có nhất thiết phải cho trẻ uống dung dịch điện giải?

                      Dung dịch điện giải là một chất lỏng đặc biệt thay thế nước và muối mà con bạn mất đi trong mỗi lần đi tiêu. Hầu hết trẻ bị tiêu chảy nhẹ không cần dung dịch điện giải. Giải pháp này chỉ hữu ích để kiểm soát tiêu chảy vừa hoặc nặng tại nhà.

                      Tuy nhiên, việc bổ sung dung dịch điện giải cho trẻ cần có sự chỉ định của bác sĩ. Nếu bạn làm sai, tình trạng tiêu chảy của trẻ sẽ không thuyên giảm mà còn trở nên nghiêm trọng hơn.

                      2.Có thể thay thế dung dịch điện giải bằng nước giải khát khác không?

                      Một số người thấy rằng nước ngọt, nước có ga, nước ép trái cây, nước uống thể thao…vv cũng chứa đường và muối nên sử dụng chúng thay cho dung dịch điện giải. Họ không biết rằng những loại đồ uống này có tỷ lệ muối và đường khác với dung dịch điện giải nên không có tác dụng như mong muốn. Không chỉ vậy, quá nhiều đường trong đó có thể làm tiêu chảy nặng hơn.

                      3. Tiêu chảy ở trẻ sơ sinhTôi có cần nhịn ăn không?

                      Nhịn ăn không chữa được bệnh tiêu chảy. Tuy nhiên, trẻ phải nhịn ăn thức ăn cứng/đặc, đặc biệt nếu trẻ bị tiêu chảy kèm theo nôn mửa. Ưu tiên trong chế độ ăn của trẻ những món loãng, giàu dinh dưỡng như cháo, súp, sữa….

                      4. Chế độ ăn uống của trẻ có giúp ích gì không?

                      Một chế độ ăn gồm chuối, gạo, sốt táo và xúc xích đã từng được khuyến nghị cho trẻ em đang hồi phục sau khi bị tiêu chảy, nhưng không còn được coi là hữu ích nữa. Nguyên nhân là do trong khẩu phần ăn của chó hàm lượng chất xơ, chất đạm và chất béo thấp, nếu cho ăn thường xuyên sẽ khiến cơ thể thiếu dinh dưỡng, hệ tiêu hóa phục hồi chậm. (4)

                      Tốt nhất là con bạn cần tiếp tục ăn uống theo chế độ bình thường, cân bằng. Chế độ ăn uống nên bao gồm đủ trái cây, rau, thịt, cá, trứng, các sản phẩm từ sữa và thực phẩm giàu carbohydrate phức tạp.

                      5. Có thể cho trẻ uống thuốc gì để chống tiêu chảy?

                      Các loại thuốc tiêu chảy không kê đơn không được khuyến cáo dùng cho trẻ em dưới 2 tuổi. Chúng cũng có thể gây hại cho trẻ lớn hơn. Do đó, hãy chắc chắn tham khảo ý kiến ​​​​bác sĩ trước khi cho con bạn uống bất kỳ loại thuốc chống tiêu chảy nào.

                      Ngoài ra, không nên cho trẻ uống các loại thuốc dân gian tự chế. Chúng đều không hiệu quả và khiến mọi thứ khó kiểm soát hơn.

                      6. Men vi sinh có thể giúp giảm tần suất đi ngoài phân lỏng ở trẻ em không?

                      Probiotics là vi khuẩn có lợi sống trong đường ruột. Chúng đã được chứng minh là có lợi cho những người bị tiêu chảy. Có thể cho bé ăn sữa chua, súp miso, buttermilk (sữa lên men)… để bổ sung lợi khuẩn trong hệ tiêu hóa.

                      Khoa Nhi Bệnh viện Nhi đồng hệ thống Là địa chỉ khám và điều trị tin cậy cho các bệnh nhi, nơi đây quy tụ đội ngũ y bác sĩ lành nghề, tận tâm với những thiên thần nhỏ. Đội ngũ giáo viên được trang bị hệ thống máy móc hiện đại thế hệ mới được nhập khẩu từ các nước tiên tiến như Anh, Pháp, Mỹ, Thụy Sĩ, Nhật Bản, Hàn Quốc… cơ sở vật chất đạt chuẩn bậc nhất. Phòng khám, phòng chờ, sảnh đa chức năng… thoáng mát, sạch sẽ, khu vui chơi rộng rãi, đồ chơi cao cấp, đa dạng, an toàn tạo cho trẻ cảm giác thoải mái, yên tâm khi đến khám và điều trị tại bệnh viện.

                      Đặc biệt, hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh còn được trang bị hệ thống thiết bị kiểm soát nhiễm khuẩn, áp dụng quy trình diệt khuẩn, chống nhiễm khuẩn đa chế độ đạt tiêu chuẩn quốc tế nhằm hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm. Các yếu tố nguy cơ lây nhiễm là lây nhiễm chéo giữa trẻ em và nhân viên y tế.

                      Nếu cha mẹ phát hiện bệnh kịp thời và điều trị đúng cách thì không cần lo lắng về bệnh tiêu chảy ở trẻ. Điều quan trọng là bạn phải theo dõi chặt chẽ các triệu chứng, xây dựng thực đơn phù hợp cho trẻ và đưa trẻ đến bác sĩ càng sớm càng tốt nếu các triệu chứng xấu đi.

                      Xem thêm: Điểm danh 12 lợi ích của nước cam với bà bầu và thai nhi

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button